नेपालगन्ज : बाँकेमा सरकारी ताथ गैरसरकारी आधा दर्जन संघ संस्थाले लागु पदार्थ प्रयोग विरुद्ध परामर्श, दुव्र्यसनीको पहिचान, उद्धार एवं पुनस्थापना लगायतका कार्यक्रम गर्दै आएका छन् ।

यसका यी निकायले लाखौंको लगानी गरेका छन् । तर, लागु औषध कारोवार र प्रयोगकर्ताको संख्यामा कमी भने आएको छैन् । यी निकायको लगानी वालुवामा पानी झै भएको छ । लागू औषध भुसमा आगो सल्किए झै फैलाउँदै गएको छ ।

केही वर्ष अघिसम्म सीमित परिवेशमा हुने लागु पदार्थको प्रयोग, ओसार पसार र नकरात्मक गतिविधि एवं असर पछिल्लो समय बाँकेमा भुसको आगो झैं फैलिदै गइरहेको छ । नेपालगन्ज क्षेत्रका दुव्र्यसनीको बजार रुपैडिया, बाबागन्ज, नानपारा लगायत भारतीय शहर हुन् ।

नेपालगन्जबाट सीमापारी गएर ड्रग्स सेवन गर्नेको संख्या दिनप्रतिदिन बढ्दो छ । बिशेषगरी उच्च वर्गीय परिवारका छोरा छोरी लागुऔषध दुव्र्यसनको लतमा फसेका छन् ।

नेपालगन्जका प्लस टु पढ्ने कयौं युवायुवती लागुऔषधको दुव्र्यसनमा फस्दै गएको प्रहरी बताउँछ । बाँकेमा पछिल्लो समयमा महिला दुव्र्यसनी बढदै गएका छन् । जिल्लामा पाँच सय बढी महिला (विशेषतःकिशोरी) दुव्र्यसनी रहेको एक संस्थाको तथ्याकले देखाएको छ ।

प्रहरीकाअनुसार लागु पदार्थमा फसेका व्यक्तिबाट अपराध हुन सक्ने सम्भावना पनि अत्यधिक रहेको छ । लागु्पर्दाथ प्रयोगले परिवारको खु्सी समेत खोसेका छन् बाँकेका प्रहरी प्रमुख एसपी वीरबहादुर अ‍ोली भन्छन्: प्रयोगकर्ता स्वयं बदनाम हु्नु्का साथै नारकीय जीवन जीउन बाध्य हु्नु् परिरहेको छ ।’

रेकर्डअनुसार नेपालगन्जमा मात्र लगभग सात हजार लागुपदार्थ दुव्र्यसनी छन् । ती मध्ये ८० प्रतिशत ७ कक्षादेखि १२ कक्षासम्म पढ्ने किशोर किशोरी छन् । बाँके प्रहरीले हालसालै २५ वटा लागू औषधका मुद्दा दायर गरेको एसपी ओली बताउँछन् । जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाँकेमा दर्ता मुद्धा मध्ये ६० प्रतिशत बढी लागु पदार्थ सम्वन्धी छन् ।

प्रहरीको लागु औषध व्यूरोकै अनुसार लागुऔषध कारोवारका लागि नेपालगन्ज ट्रान्जिट बनिरहेको छ । प्रतिमहीना औसत ३० जनाका दरले लागुऔषध ओसारपसार तथा दुव्र्यसनीमा संलग्न व्यक्ति पक्राउ पर्ने गरेको प्रहरी बताउँछ ।

एउटा दुव्र्यसनकर्तालाई उसको सामान्य डोजका लागि मासिक १५ हजार रुपैयाँ खर्च गर्नुपर्ने लागुऔषध विरुद्धका अभियन्ता अभिराज क्षेत्री बताउँछन् । उनकानअुसार यो आकँडालाई हेर्दा बाँकेमा वार्षिक ३० देखि ४० करोडसम्मको लागु औषधको कारोवार हुने गरेको देखिन्छ ।

बाँके प्रहरीले ०७४/०७५ मा लागु औषध प्रयोग र कारोवारमा सामेल एक सय ८९ जना पक्राउ गरेको थियो । एक सय ३७ वटा मुद्दा दर्ता भएको प्रहरीको रेकर्डले देखाउँछ । तर, कानूनी कारवाही के भयो भन्ने बारे बाँके प्रहरी नै अनविज्ञ छ । ०७५/७६ मा दुई सय ७३ जनालाई पक्राउ परेका थिए । दुई सय ४९ जना विरुद्ध अदालतमा मुद्दा चलाएको छ । यो तथ्यले लागु पदार्थको कारोवार र दुव्र्यसनको विकराल रुप देखाउँछ । लागु पदार्थका दृष्टिकोणले बाँके जिल्ला सम्वेदनशिल र खतरापूर्ण रहेको एसपी ओली नै स्वीर्काछन् ।

यस क्षेत्रमा ब्राउनसुगर, चरेश, अफिम, नाइट्रोजन, कोरेक्स प्रयोग भइरहेको छ । डायजीपाम, एलपराजोलम, फेन्सिडील जस्ता औषधी पनि नशाको रुपमा दुरुपयोग भइरहेका छन् ।

यसको प्रयोगकर्ताका रुपमा विद्यार्थी, महिला किशोरीदेखि डाक्टर र प्रहरी समेत रहने गरेका छन् । अवैध लागु पदार्थको भण्डारण, विक्रि वितरण, ओसार पसार तथा प्रयोग सम्वन्धी बढ्दो चलखेल नियन्त्रण सुरक्षा निकायका लागि पनि चुनौती बन्दै गइरहेकोछ ।