गुलरिया(बर्दिया) १५ कार्तिक : नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्र एउटै भएको बेला बामदेव गौतमलाई पराजित गर्दै चर्चा बटुलेका नेपाली काँग्रेसका नेता सञ्जय गौतम यसपटक बामदेव गौतमकै ज्वाई लक्ष्मण ज्ञवालीसँग प्रतिस्प्रर्धामा उत्रिएकाछन् ।

देशको राजनीतिक भुगोलमा बर्दिया क्षेत्र नम्बर–१ को निर्वाचन जहिले पनि चर्चाको विषय बन्ने गर्दछ । २०४६ सालको प्रजातन्त्रपछि ‘लालकिल्ला’ को रुपमा परिचित बर्दियामा माओवादीको उदयसगैँ माओवादीले बर्चस्व कायम गरेको थियो ।

माओवादी र नेकपा एमालेको बलियो पकट भएको यो क्षेत्रमा पछिल्लो पटक २०७४ सालको निर्वाचनमा एमाले र माओवादी एउटै पार्टी भएका बेला नेकपाबाट उम्मेदवार बनेका बामदेव गौतमलाई नेपाली काँग्रेसका सञ्जय गौतमले पराजित गरेका थिए ।

बामदेबको मतान्तर हेर्दा २५ हजारको फरक देखिन्थ्यो तर, निर्वाचनमा काँग्रेसका सञ्जयले ७ सय ५३ मतान्तरले पराजित गरेपछि बामदेवको राजनीतिक यात्रा ओरालो लाग्दै गयो ।

२०७४ को निर्वाचन तालमेलको अवस्था र अहिले परिस्थिति फरक छ। नेकपा एमाले एक्लै चुनावी मैदानमा छ भने सञ्जय गौतमलाई माओवादी केन्द्रको साथ रहेको छ । सञ्जय सत्ता गठबन्धनका उम्मेदवार हुन् । नेकपा एमालेबाट लक्ष्मण ज्ञवाली चुनावी मैदानमा रहेका छन् । ज्ञवाली २०७४ सालको निर्वाचनमा पराजित भएका बामदेव गौतमका सहोदर ज्वाँई हुन् ।

२०७४ को निर्वाचनमा जेठान बामदेव गौतमलाई हराएका सञ्जय २०७९ को निर्वाचनमा बामदेवकै ज्वाँई लक्ष्मणसँग प्रतिस्प्रर्धा गरिरहेका सञ्जय यो संयोग मात्र भएको बताउँछन् ।

गत वैशाखमा सम्पन्न स्थानीय तहको नतिजालाई हेर्ने हो भने बर्दियाको गुलरिया नगरपालिकामा नगरप्रमुख र उपप्रमुख नेपाली काँग्रेसले जितेको छ । बारबर्दिया नगरपालिकामा पनि नेपाली काँग्रेसले प्रमुख र उपप्रमुख जितेको छ ।

यस्तै बढैयाताल गाँउपालिकामा अध्यक्षमा माओवादी केन्द्र र उपाध्यक्षमा नेकपा एमाले र बाँसगढी नगरपालिकाममा प्रमुख र उपप्रमुख नेकपा एमालेले जितेको छ ।

नेकपा एमाले स्थानीय तहमा पराजित भएको मतान्तर भने कम रहेको छ । यसले गर्दा आगामी मंसिर ४ गते हुने प्रतिनिधि सभा र प्रदेश सभाको निर्वाचन बर्दिया क्षेत्र नम्बर–१ मा रोचक हुने निश्चित छ । कुनै समयमा नेकपा एमालेको बलियो क्षेत्र रहेको यो निर्वाचन क्षेत्रमा नेकपा एमाले विभाजन भएसगैँ त्यसको प्रभाव नेकपा एमाले भित्र परेको छ ।

पार्टी विभाजनको असरको परीणाम कै कारण गुलरिया नगरपालिका र बढैयाताल गाँउपालिकामा एमालेका उम्मेदवार कम मतान्तरमा हार व्यहोरका थिए । निर्दलिय पञ्चायती शासनको बिरुद्ध संघर्षकै क्रममा जेलजिवन व्यतित गरेका नेकपा एमालेका नेता लक्ष्मण ज्ञवाली राजनीति तथा बौद्धिक नेताको रुपमा परिचित छन् । तत्कालिन अवस्थामा माले हुँदै एमाले प्रबेश गरेका ज्ञवाली राजनीतिक व्यक्तित्व समेत हुन् ।

नाताले बामदेव गौतमका सहोदर ज्वाँई रहेका ज्ञवालीलाई निर्वाचनमा जित निकाल्न सहज नभएपनि गठबन्धनका उम्मेदवार सञ्जय गौतमलाई पनि सहज देखिदैन । विगत ५ वर्षको अवधिमा गौतमले गरेका क्रियाकलापबाट असन्तुष्ट रहेका मतदाताहरुले यसपटक नयाँ अनुहार ल्याउन सक्ने बर्दियाका राजनीतिक विश्लेषकहरुको अनुमान छ ।

प्रदेश सभामा नेपाली काँग्रेसका पुराना नेता स्वतन्त्र उम्मेदवार बनेपछि त्यसको असर संघीय निर्वाचन क्षेत्रमा पर्ने धेरैको अनुमान छ । आफ्नो क्षेत्रमा राम्रो प्रभाव पारेका र पार्टी भित्र पनि राम्रो पहिचान बनाएका शुभाष पोखरेलले क्षेत्र नम्बर–१ को ‘ख’ बाट उम्मेदवार बनेका कारण गठबन्धनबाट सोही क्षेत्रमा उम्मेदवार बनेका माओवादी केन्द्रका अञ्जु दहितलाई अप्ठेरो हुने र त्यसको प्रभाव संघीयमा समेत पर्ने बताइएको छ ।

प्रदेश सभामा गठबन्धनबाट उम्मेदवार बनेका माओवादीका नेत्री अञ्जु दहितको व्यक्तिगत प्रभाव गुलरिया नगरपालिकामा शून्य जस्तै छ भने उनले पाउने मत भनेको माओवादी र नेपाली काँग्रेको मत हो । नेपाली काँग्रेसले ईमान्दारीता देखाउँदै शुभाष पोखरेललाई मत नदिएर अञ्जु दहितलाई भोट दिएमा अञ्जु दहितको जित निश्चित देखिन्छ तर, ईमान्दारीता भएन भने नेकपा एमालेका उम्मेदवारहरुले जित निकाल्ने स्थान पनि बलियो बनेको छ ।

नेपाली काँग्रेसले शुभाष पोखरेललाई मनाउन नसक्नु नै काँग्रेसका लागी घातक जस्तै बनेकोछ । सुभाष पोखरेललाई प्रदेशमा भोट हाल्ने मतदाताहरुले संघमा पनि काँग्रेसलाई भोट नहाल्ने चर्चा चुलिएकोछ ।

यता नेकपा एकिकृत समाजवादीका बखत बहादुर खड्का पनि चुनावी मैदानमा छन् । गठबन्धनबाट क्षेत्र नम्बर–१ को ‘क’ बाट नेपाली काँग्रेसका भुबनेश्वर चौधरी चुनावी मैदानमा रहेका छन् । उनको नेकपा एमालेका शालिकराम अधिकारीसंग प्रतिस्पर्धा हुनेछ भने क्षेत्र नम्बर–१ को ‘ख’ बाट गठबन्धनका उम्मेदवार नेकपा माओवादी केन्द्रका अञ्जु दहित र नेकपा एमालेका भक्तबहादुर विक चुनावी मैदानमा रहेका छन् ।

बामदेव गौतमको जिल्ला भएका कारण नेकपा विभाजनपछि राष्ट्रिय एकता अभियान चलाइरेका गौतमले कसलाई समर्थन गर्छन् भन्ने कुरा पनि महत्वपुर्ण छ ।

राष्ट्रिय एकता अभियानले कुन उम्मेदवारलाई सहयोग गर्ने भन्ने विषयमा कुनै निर्णय गरेको छैन । यद्यपी गठबन्धनका उम्मेदवारलाई सहयोग गर्ने भएका सञ्जय गौतमको जित सुनिश्चित देखिन्छ । तर, नेकपा एमालेका उम्मेदवार लक्ष्मण ज्ञवालीलाई समर्थन गर्ने भयो भने लक्ष्मण ज्ञवालीले बाजी मार्ने देखिन्छ ।

बर्दियाको क्षेत्र नम्बर– १ को राजनीतिक अंकगणितको यो जोडघटाउलाई हेर्दा बामदेव गौतमको समर्थन कता जान्छ त्यो महत्वपूर्ण मात्र छैन निर्णयाक हुनेछ । बामदेवको सर्मथन पाएका उम्मेदवारले बाजी मार्ने निश्चित छ । नेकपा एमालेका नेताहरुका अनुसार बामदेवले लक्ष्मण ज्ञवालीलाई सहयोग गर्ने सम्भावन धेरै देखिएको बताउँछन् ।